Ăn một bữa cơm nhà, thấy cả thế giới dịu lại
Có những ngày, đi làm về giữa phố xá đông đúc, tay cầm hộp cơm văn phòng lạnh ngắt, tôi bỗng nhớ đến một bữa cơm quê xưa. Không phải mâm cao cỗ đầy, mà chỉ cần một chén cơm nóng, một dĩa rau luộc, chén nước mắm trong veo, và đâu đó mùi mắm ruốc xào sả ớt cay nồng. Chỉ nghĩ tới thôi, ngực đã thấy ấm, như ai đó đang nhóm lửa trong lòng mình.
1. “Ăn đi con, mắm má làm hồi Tết đó…”
Hồi đó, nhà nghèo, bữa cơm chẳng có gì ngoài rau vườn với mắm. Má thường nói:
“Ăn mắm đi con, mắm má làm hồi Tết đó, còn thơm lắm nghen.”
Cái giọng má vừa xuôi vừa mềm như tiếng gió ngoài hàng cau. Cả nhà bốn năm miệng ăn mà chỉ có một hũ mắm nêm, vậy mà bữa cơm vẫn rộn ràng tiếng cười. Anh Hai gắp miếng thịt ba chỉ kho, chấm chút mắm nêm, rồi gật gù:
“Cái này ăn với rau luộc là bá cháy đó nghen!”
Tôi ngồi bên, vừa ăn vừa nhìn má. Bàn tay gầy gầy của má cứ gắp thêm rau vào chén tôi, miệng cười mà mắt lúc nào cũng ươn ướt. Má nói, nhà nghèo mà biết thương nhau thì bữa cơm nào cũng ngon. Và thiệt, có mắm nêm, có má cười, có anh Hai chọc ghẹo, cả thế giới của tôi lúc ấy gói gọn trong mâm cơm tre trên chiếc bàn gỗ cũ.
2. Mắm ruốc – “con nít giờ lạ ghê, ăn ghiền luôn”
Có lần, tôi đem hũ mắm ruốc má gửi lên thành phố. Đêm đó, phòng trọ chật chội bỗng thơm nức mùi sả ớt khi tôi xào mắm ruốc. Đứa bạn cùng phòng vừa bước vô đã la:
“Trời đất ơi, cái gì mà thơm dữ vậy trời?”
Tôi cười:
“Mắm ruốc quê tao đó. Ăn thử coi, bảo đảm ghiền.”
Nó nhón một miếng, mắt sáng rỡ:
“Con nít giờ lạ ghê, ăn mắm ruốc mà ghiền luôn.”
Câu nói nghe vừa vui vừa thương. Thương cái hương vị dân dã mà bao năm nay vẫn giữ trọn hồn quê. Thương cái cách một món ăn nhỏ thôi cũng đủ kéo người ta về tuổi thơ, về căn bếp khói nghi ngút, nơi có má lom khom bên bếp than, đảo chảo mắm ruốc xào sả ớt đỏ rực, thơm phưng phức.
3. Nước mắm – giọt vàng trong veo của biển quê
Người ta nói, nước mắm quê như giọt nắng đọng lại từ biển khơi. Tôi lớn lên ở vùng biển nắng cháy, nơi má mỗi mùa cá cơm lại tất bật mua cá về muối. Hồi đó, nhà không có nhiều tiền, má hay nói:
“Thôi, má tự làm cho sạch, cho ngon. Mắm này con ăn cả đời cũng không sợ gì hết.”
Ngày mở hũ mắm, cả xóm thơm lừng. Nước mắm trong veo, sóng sánh màu hổ phách. Má rót ra chén, thêm trái ớt hiểm đỏ au, vắt miếng chanh nhỏ, mùi thơm bốc lên làm bụng tôi cồn cào. Anh Hai chan cơm trắng với nước mắm, ăn ngon lành như đang ăn tiệc. Còn tôi, cứ trộn cơm với chút nước mắm, thêm miếng dưa leo là xong một bữa. Bây giờ ăn nhà hàng bao nhiêu món sang, vẫn không thấy cái ngon nào bằng.
4. Cái bữa “mắm kho” cả xóm nhớ hoài
Nhớ hồi xưa, có bữa nhà tôi kho mắm. Hôm đó trời mưa tầm tã, má bày nồi đất lên bếp, cho mắm vào kho với cá, với thịt, rồi bỏ thêm nắm sả bằm, vài trái ớt hiểm. Lửa riu riu, mùi mắm kho lan ra tận ngoài sân. Hàng xóm đi ngang, ai cũng hít hà:
“Nhà ai kho mắm thơm dữ thần vậy trời?”
Má cười, tay quẹt mồ hôi:
“Có nhiêu đâu chị, chút mắm ăn qua bữa mà.”
Vậy mà cái “qua bữa” đó làm cả xóm ghé chơi, ai cũng xin “miếng nước chan cơm”. Tôi còn nhớ như in, mâm cơm hôm đó chật kín người, tiếng cười nói rộn ràng át cả tiếng mưa. Mấy đứa con nít như tôi cứ bốc cơm chan mắm kho mà ăn lia lịa, cay xè mắt mà vẫn ngon tê đầu lưỡi.
5. Đi xa mới thấy… nhớ bữa cơm nhà
Ngày tôi rời quê, má dúi vào tay tôi một túi nhỏ: hũ mắm ruốc, chai nước mắm, ít khô cá. Má nói:
“Đi xa nhớ ăn cho đỡ nhớ nhà nghen con.”
Lúc đó tôi cười, nghĩ mấy thứ này đâu có gì đặc biệt. Ấy vậy mà tới khi xa nhà, mở hũ mắm ra, tôi nghe như tiếng sóng biển quê, nghe cả giọng má gọi đâu đây:
“Ăn cơm chưa con?”
Có những ngày giữa phố thị, tôi thèm một bữa cơm giản dị đến rơi nước mắt. Không cần cao lương mỹ vị, chỉ cần mùi mắm ruốc xào sả ớt, chén nước mắm trong veo, bát rau luộc xanh ngắt. Mấy thứ tưởng chừng đơn sơ ấy, hóa ra là gốc rễ của cả tuổi thơ, cả tình thương.
6. “Có mắm là có nhà…”
Người ta có thể đi xa để kiếm tiền, để đổi đời, nhưng đến một lúc nào đó, chỉ cần một bữa cơm với mắm, là thấy cả thế giới dịu lại. Mắm đâu chỉ là món ăn – nó là ký ức, là tình thương, là bàn tay nhăn nheo của má, là nụ cười giòn tan của mấy đứa con ngồi quanh mâm cơm.
Giờ má già rồi, tay run run vẫn còn hỏi:
“Con ăn mắm được hông? Má kho cho nghen.”
Nghe mà rưng rưng. Chỉ mong có nhiều bữa cơm được ngồi ăn với má, nghe mùi mắm thơm bay khắp gian nhà.
Một lời nhắn gửi…
Nếu bây giờ bạn đang ở xa quê, hay lâu rồi chưa ăn một bữa cơm đậm vị mắm, thử một lần mở hũ mắm ruốc, rót chén nước mắm, nghe hương thơm ấy đi. Biết đâu trong mùi mắm nồng nàn kia, bạn sẽ nghe được tiếng cười của má, tiếng gọi của tuổi thơ, và cả một miền ký ức dịu dàng đang chờ mình trở về.
Ai thèm mắm, nhớ ghé Shopee: shopee.vn/huongtrungfood hay vô coi ở huongtrung.vn nghen. Má tui cũng hay coi Facebook facebook.com/nuocmamhuongtrung để xem tụi nhỏ nấu món gì lạ lạ với mắm. Còn hết mắm đột xuất thì cứ gọi liền: ☎ 0853721033 – nghe giọng thân quen mà ấm lòng liền.
Nhận xét
Đăng nhận xét